Kayseri’nin Soğuk Akşamlarında Başlayan Hikâye
Merhabalar! Egitimhabercisi olarak “u ve ters u ne anlama gelir” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız.
Kayseri’de hava bazen insanın içine işler. Özellikle kışa yakın akşamlarda, rüzgâr sokak aralarından geçerken sadece üşütmez, düşünceleri de beraberinde sürükler. Ben yirmi beş yaşındayım ve uzun zamandır duygularımı saklamak yerine yazmayı seçiyorum. Defterlerim var; kenarları kıvrılmış, sayfaları çay lekeleriyle dolu. Her biri biraz benden bir parça taşır.
O gün yine öyle bir akşamdı. Tramvay durağında beklerken elim cebimdeki deftere gitti. İçimde bir şeyler düğümlenmişti ama adını koyamıyordum. İnsan bazen hisseder ama tanımlayamaz ya, işte tam öyle bir an.
Sonra telefonuma bir mesaj geldi. Basit bir cümleydi ama içimde bir şeyi yerinden oynattı. Eski bir arkadaşım, üniversiteden. Uzun zamandır konuşmamıştık. Mesajın sonunda şunu yazmıştı: “Bazen iki insanın kesişimi sandığın şey, aslında sadece birleşimdir.”
O an anlam veremedim. Kafamda dönen tek şey şuydu: “u ve ters u ne anlama gelir?”
U ve Ters U Ne Anlama Gelir?
Bunu ilk kez lise matematik dersinde görmüştüm. Tahtada öğretmen iki sembol çizmişti. Biri U gibi duran ∪, diğeri ise ters çevrilmiş U gibi duran ∩.
O zamanlar sadece sınavda çıkacak bir konu gibi gelmişti. Ama yıllar geçtikçe fark ettim ki bazı şeyler matematikten çıkıp hayatın içine karışıyor.
∪ (U Birleşim) Neyi Anlatır?
∪ sembolü iki kümenin birleşimini ifade eder. Yani iki farklı grubun tüm elemanlarını kapsayan geniş bir alan.
Bunu ilk öğrendiğimde basit bir şey sanmıştım: A kümesi ve B kümesi varsa, U onların hepsini topluyordu.
Ama yıllar sonra bunu insanlara benzetmeye başladım.
Birini düşün: Onun hayatı, alışkanlıkları, geçmişi bir küme. Seninki de öyle. İki insan bir araya geldiğinde ortaya çıkan şey her zaman ortak noktalar değil. Bazen sadece yan yana gelmiş iki farklı dünya olur. İşte ∪ tam olarak bunu anlatıyor gibi gelmeye başladı bana.
Birlikte olmak, her zaman “aynı olmak” değildir. Sadece aynı çatı altında toplanmış farklılıklar da olabilir.
O tramvay durağında bunu düşünürken içim biraz burkuldu. Çünkü ben hep kesişim isterdim.
∩ (Ters U – Kesişim) Neyi Anlatır?
Ters U yani ∩ ise iki kümenin ortak noktalarını gösterir. Sadece her iki kümede de bulunan şeyler.
Bu sembol bana hep daha samimi gelmiştir. Çünkü insan, ortak noktalarla bağ kurar. Aynı müzikten hoşlanmak, aynı sokakta yürümek, aynı kelimede susmak…
Ama en çok da aynı sessizlikte buluşmak.
Benim hayatımda ∩ hep eksikti. Ya da ben öyle sanıyordum.
O mesajı atan arkadaşım vardı ya, üniversiteden olan. Onunla bir zamanlar çok güçlü bir kesişimimiz olduğunu düşünürdüm. Aynı kantinde oturur, aynı kahveyi içer, aynı hayallerden bahsederdik. Sonra hayat bizi farklı yönlere itti.
Belki de o yüzden yazdığı cümle bu kadar ağır geldi: “Bazen kesişim sandığın şey sadece birleşimdir.”
Bir Akşamın İçinde Kayıp Anlamlar
O akşam eve yürürken kar yağmaya başlamıştı. Kayseri’nin o sessiz, beyaz örtüsü her şeyi daha da içe kapatır. Sokak lambalarının altında yürürken ayak seslerimi bile duyuyordum.
Defterimi açtım. Yazmaya başladım.
“Ben neyi kaçırdım?”
Bu soruyu kendime defalarca sordum.
İnsan bazen bir ilişkiyi, bir dostluğu ya da bir dönemi yanlış tanımlar. Kesişim olduğunu sanır ama aslında sadece aynı yolda kısa süreli bir birleşim vardır. Sonra yollar ayrılır ve geriye sadece hatıralar kalır.
Ben o gece bunu düşündüm.
Ve içimde bir kırılma oldu.
Geçmişin Küme Gibi Dağılan Parçaları
Hayatımı geriye doğru düşünmeye başladım. Her insanı bir küme gibi hayal ettim.
Ailem bir küme. Çocukluk arkadaşlarım başka bir küme. Üniversite yıllarım ayrı bir küme.
Ve ben bu kümelerin arasında gidip gelen bir nokta gibiydim.
Bazı kümelerle sadece ∪ ilişkisi kurmuşum. Yan yana gelmişiz ama hiç gerçekten kesişmemişiz.
Bazılarıyla ise ∩ olmuşum. Az ama gerçek.
En çok canımı acıtan şey ise şuydu: Ben ∩ olduğunu sandığım bazı şeylerin aslında ∪ olduğunu fark etmekti.
Bu fark ediş insana garip bir boşluk bırakıyor.
Yanılgının Sessizliği
İnsan bazen birini çok iyi tanıdığını sanıyor. Aynı şeylere güldüğünüzde, aynı şarkılarda duraksadığınızda bunun bir kesişim olduğunu düşünüyorsun.
Ama zaman geçince anlıyorsun ki bazı ortaklıklar sadece yüzeyde kalıyor.
Derinleşmeyen her şey, eninde sonunda ayrılıyor.
O gece bunu düşündükçe içim sıkıştı. Çünkü bazı anıların aslında hiç sandığım kadar “ortak” olmadığını fark ettim.
U ve Ters U Arasında Kalan Ben
Sabaha karşı defterimin son sayfasına şunu yazdım:
“Ben hep kesişim aradım ama belki de hayat sadece birleşimlerden oluşuyordu.”
Bu cümleyi yazarken içimde hem bir kırgınlık hem de garip bir rahatlama vardı.
Çünkü bazı şeyleri kabullenmek insanı yoruyor ama aynı zamanda özgürleştiriyor.
Benim için u ve ters u artık sadece matematik sembolleri değildi. İnsan ilişkilerinin sessiz haritası olmuşlardı.
∪ bana kalabalığı, geçiciliği, yan yana gelmeyi anlatıyordu.
∩ ise azlığı, derinliği, gerçekten kalabileni.
Umutla Karışık Bir Kabulleniş
Aradan günler geçti. O mesajı atan arkadaşımla tekrar konuşmadım. Ama yazdığı cümle içimde bir yerlerde kaldı.
Bazen yürürken kendimi düşünürken buluyorum. Hangi insanlar benim ∩ alanımda kaldı, hangileri sadece ∪ olarak geçti gitti diye.
Ve şunu fark ediyorum: Bu bir kayıp listesi değil.
Bu, hayatın doğal akışı.
Bazı insanlar hayatına sadece dokunur. Bazılarıysa gerçekten içeri girer.
Kayseri’nin Sessiz Öğrettiği Şey
Kayseri’nin o ağır kışları bana şunu öğretti: Her şeyin kalıcı olması gerekmiyor.
Bazen bir insanın hayatında kısa süreli bir birleşim bile iz bırakır.
Ama gerçek kesişimler nadirdir. Ve belki de bu yüzden değerlidir.
Şimdi geriye dönüp baktığımda, u ve ters u artık bir ders gibi değil. Daha çok bir hatırlatma gibi.
İnsanları, ilişkileri ve anıları doğru yerde bırakmak gerektiğini hatırlatan bir işaret.
Son Bakış
Defterimi kapatırken dışarıda kar hâlâ yağıyordu. Sokak lambaları altında her şey biraz daha sessiz, biraz daha uzak görünüyordu.
İçimde büyük bir netlik yoktu ama büyük bir kabulleniş vardı.
U ve ters u artık sadece şekiller değildi.
Onlar, hayatımın içinde sessizce duran iki farklı ihtimali temsil ediyordu.
Biri kalabalık, biri seçilmiş.
Biri geçici, biri derin.
Ve ben, ikisinin arasında yürümeye devam ediyordum.
Sizin İçin Seçtik: Turkcell faturası kaç gün ödenmezse hat kesilir ?